Kết thúc tháng 4/2026, VN-Index đóng cửa ở mức 1.854,1 điểm — tăng 69,6 điểm (+3,9%) so với đầu năm. Tuy nhiên, dòng tiền khối ngoại tiếp tục là điểm trừ lớn khi giá trị bán ròng 4 tháng đã lên tới 41.337 tỷ đồng. Bước vào tháng 5, các công ty chứng khoán lớn đồng thuận với kịch bản tích lũy và phân hóa mạnh, thay vì breakout.
Bức tranh 4 tháng đầu năm 2026
Sau giai đoạn cuối 2025 đầy biến động, VN-Index bước vào năm 2026 với tâm thế tích cực hơn. Chỉ số đã có một nhịp hồi phục đáng kể trong quý 1 trước khi giằng co trong tháng 4.
Mức tăng 3,9% YTD tuy không quá ấn tượng nhưng đáng chú ý nếu so với bối cảnh: dòng vốn ngoại rút mạnh, lãi suất USD chưa hạ, bất ổn địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Sức mạnh chính của thị trường đến từ nhà đầu tư cá nhân trong nước và một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt như thép, ngân hàng, công nghệ.
Khối ngoại tiếp tục là gánh nặng
Theo thống kê 4 tháng đầu năm, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 937,65 triệu đơn vị, tổng giá trị 41.337 tỷ đồng. So với cùng kỳ 2025, khối lượng bán ròng giảm 7,55% nhưng giá trị lại tăng 12,75% — phản ánh xu hướng bán các cổ phiếu vốn hóa lớn, có giá cao.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều xám màu. HPG (Hòa Phát) là một ngoại lệ nổi bật khi được khối ngoại mua ròng mạnh nhất 4 tháng qua: 217,3 triệu đơn vị, giá trị xấp xỉ 6.225 tỷ đồng. Đây là tín hiệu cho thấy dòng tiền tổ chức quốc tế vẫn đặt cược vào câu chuyện đầu tư hạ tầng và chu kỳ thép tại Việt Nam.
Lý do dòng vốn ngoại rút
Sự bất ổn địa chính trị tại Trung Đông cùng môi trường lãi suất USD vẫn neo cao kích hoạt trạng thái né tránh rủi ro toàn cầu. Dòng vốn rút khỏi các thị trường mới nổi (bao gồm Việt Nam) để tìm về:
- USD và trái phiếu chính phủ Mỹ — tài sản trú ẩn truyền thống.
- Vàng — đã tăng mạnh từ đầu năm.
- Cổ phiếu Mỹ vốn hóa lớn — đặc biệt nhóm công nghệ và AI.
Triển vọng tháng 5: Tích lũy hay điều chỉnh?
Tổng hợp nhận định từ một số công ty chứng khoán lớn (PHS, MBS, VPS, Smart Invest), kịch bản chủ đạo cho tháng 5 không phải là breakout mạnh mà là dao động tích lũy và phân hóa mạnh mẽ.
Các kịch bản chính cho tháng 5/2026
- Kịch bản tích cực (40%): VN-Index test lại vùng 1.880-1.900, chờ tín hiệu khối ngoại quay lại.
- Kịch bản trung tính (45%): Tích lũy quanh 1.830-1.870, phân hóa theo nhóm ngành.
- Kịch bản tiêu cực (15%): Điều chỉnh về 1.780-1.800 nếu căng thẳng địa chính trị leo thang.
Nhóm ngành đáng chú ý
Trong bối cảnh phân hóa, nhà đầu tư nên tập trung vào các nhóm có câu chuyện cụ thể:
- Thép (HPG, HSG, NKG): Hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư hạ tầng, đặc biệt dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam và Dung Quất 2.
- Ngân hàng (VCB, CTG, VPB, MBB): Lợi nhuận quý 1 trung bình tăng 19% YoY, NIM đang dần phục hồi.
- Công nghệ (FPT, CMG): Câu chuyện xuất khẩu phần mềm, AI, trung tâm dữ liệu.
- Bán lẻ (FRT, MWG, PNJ): Sức tiêu dùng nội địa đang phục hồi.
Lời khuyên cho nhà đầu tư cá nhân
Trong giai đoạn tích lũy và phân hóa, chiến lược "mua và quên" với các chỉ số (ETF) có thể không tối ưu. Một số nguyên tắc thực dụng:
- Chọn cổ phiếu có câu chuyện rõ ràng — KQKD quý 1 đã công bố cho thấy doanh nghiệp nào thực sự khỏe.
- Quản trị vốn chặt chẽ — không all-in một mã, phân bổ tối đa 5-7% danh mục cho một cổ phiếu.
- Bám sát động thái khối ngoại — không phải để chạy theo, nhưng để hiểu rủi ro hệ thống.
- Dự phòng tiền mặt — để chủ động mua thêm khi điều chỉnh sâu.
Tháng 5 không phải tháng để liều lĩnh. Đây là tháng để nhặt cổ phiếu tốt với giá hợp lý, kiên nhẫn chờ chu kỳ tiếp theo. Ai có chiến lược rõ ràng và kỷ luật cao sẽ là người được hưởng lợi.