Sau khi bản nâng cấp Pectra (5/2025) và Fusaka (3/12/2025) lần lượt được kích hoạt thành công, Ethereum đã đạt cột mốc quan trọng: phí giao dịch trên các Layer 2 giảm 40-60% nhờ PeerDAS. Lộ trình tiếp theo là Glamsterdam (giữa 2026) với mục tiêu parallel transaction execution và Hegota (cuối 2026) với Verkle Trees. Đây là chặng đường nâng cấp dày đặc nhất kể từ The Merge 2022.
Pectra (5/2025): Mở đường cho thế hệ ví và staking mới
Bản Pectra đã được kích hoạt trên mainnet Ethereum vào tháng 5/2025, mang đến 11 EIP với những thay đổi đáng chú ý:
- EIP-7702: Cho phép tài khoản EOA (External Owned Account) thực thi smart contract code — bước đệm quan trọng tiến tới Account Abstraction hoàn toàn.
- Mở rộng blob throughput: Tăng từ 3-6 blobs/block lên 6-9 blobs/block.
- Cải thiện validator: Tăng trần stake tối đa từ 32 ETH lên 2.048 ETH per validator — giúp các nhà điều hành lớn quản lý hiệu quả hơn.
Fusaka (12/2025): Kỷ nguyên PeerDAS
Bản nâng cấp Fusaka — cái tên kết hợp "Fulu" (consensus layer) và "Osaka" (execution layer) — chính thức kích hoạt vào ngày 3/12/2025. Tính năng cốt lõi là PeerDAS (Peer Data Availability Sampling) — một sự thay đổi nền tảng trong cách Ethereum xử lý dữ liệu.
Tác động của Fusaka & PeerDAS sau ~5 tháng
- Phí L2 giảm 40-60% trong tháng đầu tiên sau khi kích hoạt
- Dự báo giảm tiếp tới 90%+ khi tăng số blob đầy đủ trong 2026
- Throughput L2 tăng đáng kể — Optimism, Arbitrum, Base xử lý nhiều giao dịch hơn
- Khả năng mở rộng cho data availability layer cho ZK rollups
PeerDAS là gì?
PeerDAS là cơ chế cho phép các full node Ethereum chỉ cần kiểm tra một phần nhỏ ngẫu nhiên của blob data thay vì toàn bộ. Điều này giúp tăng đáng kể số lượng blob mà mỗi block có thể chứa, từ đó giảm phí cho L2 (vì L2 lưu dữ liệu của mình trên các blob này).
Hệ quả thực tế: các giao dịch DEX trên Arbitrum hoặc Base trước đây tốn $0,5-1,5 thì nay có thể chỉ tốn $0,15-0,4 — gần ngang với các blockchain L1 chuyên về throughput cao.
Glamsterdam (giữa 2026): Tăng tốc chính L1
Sau Fusaka, bản nâng cấp tiếp theo dự kiến triển khai giữa năm 2026 mang tên Glamsterdam (kết hợp "Glasgow" và "Amsterdam"). Đây là bản tập trung vào tăng năng lực xử lý của chính Layer 1 (L1), thay vì chỉ tối ưu cho L2 như Fusaka.
Hai mục tiêu chính của Glamsterdam
- Parallel transaction execution: Cho phép các giao dịch không xung đột nhau được xử lý song song, thay vì tuần tự như hiện tại. Đây là kỹ thuật mà Solana và Sui đã có từ lâu.
- Tăng gas limit: Cho phép mỗi block xử lý nhiều computation hơn, tăng throughput L1.
Tác động: TPS của L1 Ethereum có thể tăng từ ~15-20 TPS lên 50-100 TPS, giảm áp lực phí cho các ứng dụng on-chain quan trọng.
Hegota (cuối 2026): Verkle Trees & Stateless Clients
Bản nâng cấp dự kiến cuối 2026 — Hegota — sẽ đưa Ethereum tiến gần hơn đến viễn cảnh stateless clients:
- Verkle Trees: Thay thế Merkle Patricia Trie hiện tại, giảm kích thước dữ liệu state đáng kể.
- Stateless verification: Cho phép node mới sync chain mà không cần lưu toàn bộ state — quan trọng cho phi tập trung dài hạn.
- Censorship resistance: Củng cố khả năng kháng kiểm duyệt thông qua các cơ chế block builder mới.
Tác động đến giá ETH
Mặc dù nâng cấp công nghệ thường được kỳ vọng đẩy giá lên, thực tế thị trường phức tạp hơn. Tổng hợp dự báo từ một số nhà phân tích:
- Ngắn hạn (Q2/2026): $3.300 — vùng hỗ trợ mạnh đã được test.
- Trung hạn (cuối 2026): $4.800-5.800 nếu Glamsterdam triển khai đúng tiến độ và blob throughput tiếp tục cải thiện.
- Kịch bản tích cực 2026: $7.000-14.000 nếu kết hợp cả nâng cấp công nghệ + dòng vốn ETF + môi trường vĩ mô thuận lợi.
Điểm sáng & rủi ro
Điểm sáng
- Lộ trình nâng cấp dày đặc và rõ ràng nhất từ 2022.
- Hệ sinh thái L2 đang bùng nổ với phí thấp, trải nghiệm tốt.
- ETF ETH đã hoạt động ổn định, dòng tiền vào đều.
- Số lượng dApp và DeFi TVL tăng đều.
Rủi ro
- Cạnh tranh: Solana, Sui, Aptos đang ăn vào thị phần ở phân khúc tốc độ cao.
- Triết lý "value accrual": Khi L2 chiếm phần lớn giao dịch, ETH ở L1 hưởng lợi như thế nào vẫn còn tranh cãi.
- Rủi ro thực thi: Mỗi nâng cấp đều có rủi ro lỗi kỹ thuật, dù lịch sử Ethereum khá tốt.
Ethereum 2026 là blockchain trưởng thành. Nó không phải là "tăng giá vài lần qua đêm" như những giai đoạn 2017 hay 2021, mà là cơ sở hạ tầng đang được xây để chứa hàng nghìn tỷ USD giá trị thực. Nâng cấp Glamsterdam và Hegota sẽ là bước thử thách lớn nhất.