VPBank chốt quyền 25/9: phát hành 2,066 tỷ cổ phiếu tỷ lệ 26,04%, thành ngân hàng đầu tiên chạm vốn điều lệ 100.000 tỷ — giá VPB sẽ bị điều chỉnh ra sao, và vì sao ngày chốt rơi đúng 3 ngày sau FTSE nâng hạng

Cập nhật 13/9/2026 — Chứng khoán Việt Nam

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (HOSE: VPB) ngày 10/9/2026 công bố ngày đăng ký cuối cùng 25/9/2026 để chốt danh sách cổ đông nhận cổ tức bằng cổ phiếu, tỷ lệ 26,04104%. Ngân hàng sẽ phát hành thêm hơn 2,066 tỷ cổ phiếu, tương ứng 20.660 tỷ đồng theo mệnh giá, lấy từ lợi nhuận sau thuế lũy kế chưa phân phối. Sau đợt này, vốn điều lệ VPBank tăng từ 79.339 tỷ lên tròn 100.000 tỷ đồng — mức chưa ngân hàng nào ở Việt Nam đạt tới, kể cả nhóm Big 4.

Con số "100.000 tỷ" chắc chắn sẽ được nhắc nhiều trong tuần tới. Nhưng với nhà đầu tư đang cầm VPB, câu hỏi quan trọng hơn nằm ở ba chỗ: giá cổ phiếu sẽ bị điều chỉnh bao nhiêu vào ngày giao dịch không hưởng quyền, cổ tức bằng cổ phiếu có thực sự là "được thêm" hay không, và vì sao ngày chốt quyền lại rơi đúng vào tuần thị trường phải hấp thụ cả quyết định của Fed (16/9) lẫn ngày Việt Nam chính thức vào rổ FTSE thị trường mới nổi thứ cấp (21/9).

1. Các mốc và con số của đợt phát hành

Nguồn: Công bố thông tin VPBank ngày 10/9/2026; Mekong ASEAN, Người Quan Sát, Đầu tư Chứng khoán (11–12/9/2026).

Để hình dung quy mô: 2,066 tỷ cổ phiếu mới của VPBank gần bằng toàn bộ số cổ phiếu đang lưu hành của Vietcombank cách đây vài năm, và gấp 12 lần đợt phát hành 171 triệu cổ phiếu thưởng mà FPT sẽ chốt quyền chỉ ba ngày trước đó (22/9). Đây là đợt phát hành cổ phiếu lớn nhất trên HOSE trong năm 2026 tính theo số lượng.

2. Ngày 24/9, giá VPB sẽ "giảm" khoảng 21% — nhưng không ai mất tiền

Cổ tức bằng cổ phiếu là nghiệp vụ kế toán chuyển tiền từ khoản mục "lợi nhuận chưa phân phối" sang "vốn điều lệ" trong cùng một bảng cân đối. Tổng vốn chủ sở hữu của ngân hàng không đổi, tài sản không đổi, lợi nhuận không đổi; chỉ có số cổ phiếu chia nhỏ ra tăng thêm 26,04%. Vì thế, vào ngày giao dịch không hưởng quyền, sở giao dịch sẽ điều chỉnh giá tham chiếu theo công thức:

Giá tham chiếu điều chỉnh = Giá đóng cửa phiên trước ÷ (1 + 0,2604)

Lấy mốc giá đóng cửa 27.500 đồng của phiên 10/9 (phiên 11/9 VPB giảm thêm 2% theo đà chung của nhóm ngân hàng), giá tham chiếu ngày 24/9 sẽ vào khoảng 21.800 đồng. Nhà đầu tư nắm 10.000 cổ phiếu trị giá 275 triệu đồng trước chốt quyền sẽ sở hữu 12.604 cổ phiếu, vẫn trị giá đúng 275 triệu đồng sau chốt quyền. Trên bảng điện, VPB trông như "mất" hơn 5.000 đồng trong một đêm; trên tài khoản, không có gì thay đổi.

Có ba điểm thực tế cần lưu ý. Thứ nhất, số cổ phiếu mới thường mất từ 4 đến 8 tuần để về tài khoản và được giao dịch, nghĩa là trong khoảng thời gian đó nhà đầu tư chỉ có thể bán phần cổ phiếu cũ với mức giá đã bị điều chỉnh thấp hơn. Thứ hai, theo quy định thuế hiện hành, cổ tức nhận bằng cổ phiếu vẫn thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân 5% trên thu nhập từ đầu tư vốn, được khấu trừ khi cổ phiếu đó được chuyển nhượng — tức là "miếng bánh" 2.604 cổ phiếu mới không hoàn toàn miễn phí. Thứ ba, các chỉ tiêu định giá trên mỗi cổ phiếu (EPS, giá trị sổ sách/cổ phiếu) sẽ bị pha loãng 20,7% ngay lập tức; P/E và P/B của ngân hàng không đổi, nhưng ai nhìn EPS quý 4/2026 mà quên điều chỉnh số cổ phiếu sẽ thấy "lợi nhuận trên cổ phiếu sụt giảm" một cách giả tạo.

3. Vì sao VPBank đổi nguồn phát hành từ thặng dư vốn sang lợi nhuận giữ lại?

Chi tiết ít được chú ý nhất lại là chi tiết đáng phân tích nhất. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên đầu năm 2026, phương án được thông qua là dùng 15.611 tỷ đồng thặng dư vốn cổ phần và 5.050 tỷ đồng quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ để phát hành cổ phiếu "tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu". Đến tháng 7/2026, ngân hàng lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản để sửa: cùng 2,066 tỷ cổ phiếu đó, nhưng gọi là "trả cổ tức" và lấy toàn bộ 20.660 tỷ từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.

Về mặt kinh tế đối với cổ đông, hai cách không khác nhau: đều là bút toán chuyển vốn chủ sở hữu thành vốn điều lệ. Nhưng về cấu trúc vốn của ngân hàng, cách thứ hai để lại nguyên khoản thặng dư vốn 15.611 tỷ đồng — khoản đã hình thành từ thương vụ bán 15% cổ phần cho SMBC năm 2023 với giá cao hơn mệnh giá rất nhiều. Giữ thặng dư vốn ở lại đồng nghĩa với việc VPBank còn "kho" để thực hiện thêm các đợt tăng vốn cổ phần từ nguồn vốn chủ sở hữu trong tương lai mà không phải đụng đến lợi nhuận tích lũy hằng năm. Đồng thời, gọi đợt phát hành là "cổ tức" giúp ngân hàng ghi nhận tổng tỷ lệ cổ tức năm 2025 lên 31% (5% tiền mặt + 26% cổ phiếu), một con số thuận tiện khi so sánh với các ngân hàng cùng nhóm đang chạy đua chia cổ tức.

4. Bước hai: 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư ngoại và mục tiêu CAR 15%

Đợt chốt quyền 25/9 là cấu phần 1 của kế hoạch tăng vốn hai giai đoạn. Cấu phần 2 là chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài — có thể là cổ đông chiến lược hiện hữu (SMBC đang giữ 15%) hoặc một tổ chức mới — để nâng vốn điều lệ lên 106.244 tỷ đồng. Khác với đợt cổ tức, đợt này mang tiền thật về ngân hàng: giá bán chưa công bố, nhưng ở vùng giá thị trường sau điều chỉnh, 624 triệu cổ phiếu có thể đem về trên 13.000 tỷ đồng vốn cấp 1.

Yuanta Research ước tính đợt chào bán riêng lẻ có thể đưa tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của VPBank lên khoảng 15%, thuộc nhóm cao nhất hệ thống, đủ để hỗ trợ kế hoạch tăng trưởng tín dụng khoảng 35% trong năm 2026. Đây là con số cần đặt cạnh bức tranh nửa đầu năm: lợi nhuận trước thuế hợp nhất gần 18.900 tỷ đồng (+68% so với cùng kỳ, hoàn thành 46% kế hoạch năm), tổng thu nhập hoạt động 43.400 tỷ (+35,2%), tổng tài sản vượt 1,5 triệu tỷ đồng (+19,2% so với cuối 2025), huy động tiền gửi và giấy tờ có giá gần 902.000 tỷ (+22,7%). Với tốc độ mở rộng bảng cân đối như vậy, vốn điều lệ 100.000 tỷ không phải để "làm đẹp" — nó là điều kiện để hệ số an toàn vốn không bị bào mòn khi tín dụng tăng nhanh gấp đôi toàn ngành.

Song song, VPBank đang chủ động thu hẹp nợ dài hạn: đã mua lại trước hạn 4.500 tỷ đồng trái phiếu trong tháng 8 (lô 4.000 tỷ đáo hạn 2027 và lô 500 tỷ đáo hạn 2028), và dự kiến tất toán sớm thêm lô 2.800 tỷ đồng lãi suất 5,7%/năm vào ngày 29/9 — chỉ bốn ngày sau ngày chốt quyền. Tổng cộng 7.300 tỷ đồng trái phiếu bị rút khỏi thị trường trong vòng sáu tuần, cho thấy ngân hàng đang ưu tiên thay vốn vay bằng vốn cổ phần ở thời điểm lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã về 1% và Ngân hàng Nhà nước hút ròng 37.600 tỷ trong phiên 11/9.

5. Điểm rơi khó chịu: Fed 16/9, FTSE 21/9, chốt quyền 25/9

Lịch trình ba tuần tới của VPB dày đặc theo cách mà nhà đầu tư ngắn hạn cần ghi rõ:

• 16/9: Fed họp với xác suất tăng lãi suất đã lên 70% sau số liệu CPI tháng 8. Cổ phiếu ngân hàng Việt Nam vừa bị khối ngoại xả mạnh nhất trong phiên 11/9 — STB 230 tỷ, MBB 141 tỷ, VPB 134 tỷ, HDB — chính vì nhạy cảm với lãi suất USD.
• 21/9: FTSE Russell chính thức đưa 27 cổ phiếu Việt Nam vào rổ thị trường mới nổi thứ cấp, VPB nằm trong nhóm được thêm vào rổ FTSE Vietnam 30 kỳ này. Các quỹ ETF mô phỏng chỉ số phải mua VPB theo tỷ trọng mới.
• 24/9: Ngày giao dịch không hưởng quyền, giá tham chiếu điều chỉnh về khoảng 21.800 đồng.
• 25/9: Ngày đăng ký cuối cùng; danh sách cổ đông nhận 2,066 tỷ cổ phiếu được chốt.
• 29/9: Tất toán sớm lô trái phiếu 2.800 tỷ đồng.

Việc chốt quyền rơi đúng 3 ngày sau ngày FTSE có hiệu lực tạo ra một tình huống kỹ thuật: quỹ ETF mua VPB trong tuần 21/9 theo giá chưa điều chỉnh sẽ nhận cổ tức bằng cổ phiếu, nhưng số cổ phiếu mới chỉ về tài khoản sau vài tuần, trong khi chỉ số đã điều chỉnh vốn hóa ngay lập tức. Với các quỹ lớn điều này chỉ là chuyện vận hành; với dòng tiền cá nhân đang "đón sóng nâng hạng", nó dễ tạo ảo giác rằng VPB "sập" 21% ngay sau khi vào rổ FTSE. Những phiên đầu sau điều chỉnh giá thường có biên độ dao động lớn vì hai lý do: bảng điện hiển thị mức giá thấp hơn hẳn thu hút lệnh mua "bắt đáy" nhầm, và đồng thời một bộ phận nhà đầu tư bán cổ phiếu cũ để chờ cổ phiếu mới về.

6. 100.000 tỷ vốn điều lệ nói gì và không nói gì

Vốn điều lệ 100.000 tỷ đồng sẽ đưa VPBank vượt cả Vietcombank, BIDV (77.782 tỷ sau đợt phát hành gần 500 triệu cổ phiếu tháng 8) và MB (92.600 tỷ sau đợt trả cổ tức đầu tiên). Nhưng cần phân biệt: vốn điều lệ chỉ là số cổ phiếu nhân với mệnh giá 10.000 đồng. Nó không phải vốn chủ sở hữu (VPBank đã trên 150.000 tỷ), càng không phải giá trị thị trường. Một ngân hàng có thể tăng vốn điều lệ lên bao nhiêu tùy ý chỉ bằng cách chia nhỏ cổ phiếu — điều thực sự thay đổi năng lực cho vay là vốn tự có tính theo Basel, và ở đó thứ đóng góp là lợi nhuận giữ lại cộng với tiền thật từ đợt chào bán riêng lẻ, chứ không phải bút toán ngày 25/9.

Điều 100.000 tỷ thực sự nói lên là chiến lược: VPBank đang chọn mô hình ngân hàng tư nhân có vốn lớn nhất thị trường, tín dụng tăng 35%/năm, chấp nhận pha loãng liên tục để giữ CAR, thay vì mô hình tăng trưởng vừa phải, trả cổ tức tiền mặt cao như ACB hay Vietcombank. Cổ đông nào đồng ý với chiến lược ấy sẽ thấy 2,066 tỷ cổ phiếu mới là đương nhiên; cổ đông thích tiền mặt sẽ thấy tỷ lệ 5% tiền mặt trên tổng 31% là hơi mỏng. Cả hai cách nhìn đều hợp lý, chỉ khác khẩu vị.

Kết luận

Đợt chốt quyền 25/9 của VPBank là sự kiện doanh nghiệp lớn nhất trên HOSE trong tháng 9 xét về số cổ phiếu phát hành, và sẽ đưa VPB thành ngân hàng đầu tiên có vốn điều lệ 100.000 tỷ đồng. Với nhà đầu tư, ba điểm cần nhớ: giá tham chiếu ngày 24/9 sẽ giảm khoảng 21% mà không làm thay đổi giá trị danh mục; cổ phiếu mới về tài khoản sau vài tuần và chịu thuế 5% khi bán; và giá trị thật của kế hoạch tăng vốn nằm ở cấu phần 2 — 624 triệu cổ phiếu bán cho nhà đầu tư ngoại lấy tiền thật — chứ không nằm ở con số tròn trịa 100.000 tỷ. Sự kiện xảy ra giữa tuần có Fed và FTSE, trong bối cảnh khối ngoại vừa bán ròng VPB 134 tỷ đồng trong một phiên, nên biến động quanh ngày điều chỉnh giá có thể lớn hơn bình thường.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết là phân tích độc lập dựa trên thông tin công bố đến ngày 13/9/2026, không phải lời khuyên đầu tư. Cổ phiếu ngân hàng biến động mạnh theo lãi suất và dòng vốn ngoại; nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro và tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi quyết định.

Nguồn tham khảo: Công bố thông tin VPBank (10/9/2026); Mekong ASEAN, "Trả cổ tức 26,04%, VPBank tiến gần mốc vốn 100.000 tỷ đồng" (11/9/2026); Người Quan Sát / Kiến thức Đầu tư, "VPBank chốt ngày phát hành hơn 2 tỷ cổ phiếu" (11/9/2026); Đầu tư Chứng khoán, "Sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 12/9"; Báo Pháp luật Việt Nam về việc mua lại trái phiếu trước hạn (28/8/2026); CafeF về giao dịch khối ngoại phiên 11/9/2026.