Hơn 21% cổ phiếu Việt Nam đã thủng đáy COVID-19 dù vừa được FTSE nâng hạng: Thị trường chữ K và bài toán dòng tiền

Ngày đăng: 02/10/2026 — Chuyên mục: Chứng khoán Việt Nam

Ba tuần sau khi FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường Việt Nam, một con số thống kê của Vietstock cho thấy bức tranh bên dưới chỉ số chung không hề sáng sủa: tính đến hết phiên 30/9/2026, có 334 cổ phiếu — hơn 21% số mã niêm yết trên ba sàn — đang giao dịch dưới mức giá đóng cửa ngày 31/3/2020, tức đáy của cú sốc COVID-19. Sang phiên 1/10, VN-Index tiếp tục giảm xuống 1.749,3 điểm. Câu hỏi không còn là "nâng hạng có tốt không" mà là "tiền ở đâu để nâng đỡ cả thị trường".

334 mã dưới đáy COVID: con số nói lên điều gì?

Mốc 31/3/2020 từng là điểm thấp nhất của nhiều cổ phiếu khi đại dịch bùng phát. Việc hơn một phần năm số mã hiện nằm dưới mốc đó, sau hơn sáu năm, cho thấy sự phân hóa rất sâu: một nhóm nhỏ vốn hóa lớn nâng đỡ chỉ số, trong khi phần đông cổ phiếu vừa và nhỏ vẫn chưa hồi phục. Giới phân tích gọi đó là thị trường hình chữ K.

Theo bài thống kê, KOS đang thấp hơn đáy COVID khoảng 15,49% và rơi vào chuỗi giảm sàn liên tiếp. Các mã như NVL, CII, TTF, HNG, HPX, YEG cũng được nêu tên trong nhóm cổ phiếu yếu. Điểm chung là nhiều doanh nghiệp thuộc các ngành chịu áp lực vốn vay và nhu cầu: bất động sản, du lịch – khách sạn, nghỉ dưỡng sinh thái và sản xuất.

Nghịch lý nâng hạng: 27 mã vào FTSE GEIS nhưng dòng tiền chưa lan tỏa

Ngày 21/9/2026, FTSE công bố 27 cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện vào chỉ số FTSE GEIS. Tuy nhiên, theo bài viết, dòng vốn ngoại sau nâng hạng chưa đủ để trở thành chất xúc tác cho toàn thị trường. Một chuyên viên phân tích của DNSE nhận định nhà đầu tư đang thiếu tiền và chờ nguồn vốn mới, hơn là chờ thêm tin nâng hạng.

Phiên 1/10/2026: VN-Index thủng 1.750 điểm

Con số mua ròng của khối ngoại dễ gây hiểu lầm: phần lớn đến từ một giao dịch thỏa thuận cổ phiếu MSR khoảng 3.200 tỷ đồng trên UPCoM. Trên sàn HOSE, khối ngoại vẫn bán ròng. VIC là mã kéo chỉ số mạnh nhất, lấy đi khoảng 12,52 điểm, còn PNJ giảm 6,95%, phiên giảm sàn thứ tư liên tiếp.

Vì sao thiếu tiền? Margin, thanh khoản và lãi tiền gửi

Bài thống kê nêu ba dữ kiện đáng chú ý. Thứ nhất, dư nợ margin vẫn quanh 435.000 tỷ đồng dù thanh khoản suy giảm — nghĩa là đòn bẩy cao nhưng dòng tiền mới thấp, môi trường dễ phát sinh bán giải chấp khi giá giảm. Thứ hai, thanh khoản HOSE được nhắc ở vùng 18.000–20.000 tỷ đồng mỗi phiên. Thứ ba, mặt bằng lãi suất tiền gửi quanh 9% khiến cổ phiếu phải cạnh tranh với kênh gửi tiết kiệm.

Về chính sách, giữa tháng 9/2026 Ngân hàng Nhà nước cho phép ngân hàng loại các khoản vay lĩnh vực khách sạn – du lịch khỏi cách tính tăng trưởng tín dụng bất động sản, nhằm chia sẻ dòng vốn ra ngoài nhà ở. Đây là tín hiệu hỗ trợ cho nhóm du lịch – nghỉ dưỡng, nhưng chưa phải nguồn tiền mới cho toàn thị trường.

Giới phân tích khuyến nghị gì?

Theo tổng hợp của Vietstock ngày 2/10, Yuanta Việt Nam gợi ý giữ tỷ trọng tiền mặt cao (khoảng 70% tiền, 30% cổ phiếu); TVS chờ vùng 1.730–1.735 điểm; hỗ trợ trung hạn được nhắc ở 1.720 điểm; VCBS nhận xét lực cầu hiện còn yếu. Nhóm dầu khí, bán lẻ, cao su, tiêu dùng được đánh giá tích cực hơn, trong khi bất động sản và ngân hàng chịu áp lực.

Kết luận

Thống kê "dưới đáy COVID" không có nghĩa mọi cổ phiếu đó đều rẻ hay đều đáng mua; nhiều mã yếu vì lý do nội tại như nợ vay, pha loãng hoặc kết quả kinh doanh. Điều con số cho thấy là độ rộng thị trường rất mỏng: chỉ số có thể đứng trên 1.700 điểm nhưng hàng trăm doanh nghiệp vẫn nằm dưới mức giá của tháng 3/2020. Muốn thị trường lành mạnh hơn, các nhà quan sát cho rằng cần một trong ba yếu tố: lãi suất hạ, vốn ngoại thực chất hoặc lợi nhuận quý 3–4 cải thiện.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ mang tính thông tin và phân tích, không phải lời khuyên đầu tư. Số liệu lấy từ các nguồn công khai tại thời điểm đăng; nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro.