Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm vượt 5,35%, cao nhất từ 2002: CPI tháng 9, Fed và giá diesel quyết định bước tiếp theo
Ngày đăng: 12/10/2026 — Chuyên mục: Vĩ mô
Thị trường trái phiếu Mỹ đang gửi đi một tín hiệu khó bỏ qua. Theo Forbes (7/10/2026), lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm đã vượt 5,35% — mức cao nhất kể từ năm 2002 — trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm đạt 5,70%. Dù lùi về 5,24% khi đóng cửa phiên thứ Sáu 9/10 (theo Modern Diplomacy), mặt bằng lãi suất dài hạn vẫn ở vùng của hơn hai thập kỷ trước. Điều đáng chú ý là chứng khoán không hoảng loạn: S&P 500 vừa lập kỷ lục đầu tiên kể từ giữa tháng 8 hôm 6/10 (theo Babypips). Báo cáo CPI tháng 9, công bố ngày 14/10, có thể là phép thử cho sự lệch pha này.
Những con số cần nhớ
| Chỉ tiêu | Mức | Ghi chú |
|---|---|---|
| Lợi suất 10 năm (đỉnh 7/10) | Trên 5,35% | Cao nhất từ 2002 (Forbes) |
| Lợi suất 10 năm (đóng cửa 9/10) | 5,24% | Modern Diplomacy |
| Lợi suất 30 năm | 5,70% | Mức cao nhiều thập kỷ |
| Lãi suất thế chấp 30 năm cố định | 7,49% | Tăng từ 7,30% trong tuần (MBA) |
| Lãi suất Fed | 3,75%–4,00% | Tăng 25 điểm cơ bản ngày 16/9 |
| CPI tháng 8 (so cùng kỳ) | 3,4% | Lõi 2,4%; năng lượng +16,3%, xăng +27,4% |
Vì sao lợi suất tăng: không chỉ vì Fed
Theo phân tích của Forbes, có ba lực kéo chồng lên nhau. Thứ nhất là lạm phát do năng lượng: CPI 12 tháng tính đến tháng 8 đạt 3,4%, trong đó giá năng lượng tăng 16,3% và xăng tăng 27,4% do xung đột liên quan đến Iran làm gián đoạn lọc dầu. Thứ hai là chính sách tiền tệ: ngày 16/9, FOMC nhất trí nâng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 3,75%–4,00%, và dự báo cho thấy khoảng một lần tăng nữa trước cuối năm.
Thứ ba, và đáng suy ngẫm nhất, là cung – cầu trái phiếu và phần bù kỳ hạn. Ủy ban Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ước tính thâm hụt tài khóa 2026 khoảng 1,9 nghìn tỷ USD, tương đương 5,8% GDP. Goldman Sachs ước tính nguồn cung trái phiếu liên quan đến AI đã lên tới 489 tỷ USD từ đầu năm. Bộ Tài chính Mỹ đã mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn trong tháng 8 và 9, nhưng lợi suất vẫn tiếp tục tăng. Lợi suất thực — đo bằng TIPS 10 năm — đã tăng từ 1,90% đầu năm lên 2,94%, và theo Forbes giải thích phần lớn mức tăng của lợi suất danh nghĩa.
Đây không chỉ là chuyện của Mỹ: lợi suất 10 năm của Nhật Bản chạm 3,11%, trái phiếu chính phủ Anh (gilt) lên cao nhất kể từ 2008, còn lợi suất Pháp tiến sát 5%.
Mối liên hệ bất thường với giá dầu diesel
Một chi tiết thú vị đến từ bình luận của Modern Diplomacy trích Amrita Sen (Energy Aspects): kể từ tháng 5, lợi suất 10 năm của Mỹ bám sát giá diesel hơn giá dầu thô — theo bài viết là lần đầu tiên trong lịch sử ghi nhận. Giá diesel Mỹ hiện cao hơn khoảng 71% so với một năm trước, trong khi dầu thô tăng khoảng 56%. Diễn giải đơn giản: thị trường trái phiếu đang định giá lạm phát chi phí vận tải và công nghiệp, chứ không chỉ giá xăng.
Giá dầu vẫn biến động mạnh. Brent từng vượt 105 USD cuối tuần sau các vụ tấn công của Houthi vào hạ tầng năng lượng Saudi, rồi lùi về quanh 103 USD sáng 12/10 sau thông tin về lệnh ngừng bắn năng lượng Nga–Ukraine. Goldman Sachs ước tính phần bù rủi ro chiến tranh hơn 20 USD/thùng và nâng dự báo Brent tháng 12 lên 90 USD. Theo Kpler, dòng dầu thô qua eo biển Hormuz tuần tới 7/10 ở mức 8,5 triệu thùng/ngày, thấp hơn khoảng 40% so với bình thường.
Thị trường đặt cược gì cho Fed?
Theo Polymarket (cập nhật tối 11/10 giờ miền Đông Mỹ), xác suất Fed tăng lãi suất ở cuộc họp 28/10 chỉ khoảng 16,5%, nhưng xác suất có thêm một lần tăng 25 điểm cơ bản vào tháng 12 lên tới 74,5%. Kỳ vọng lạm phát cũng nhích lên: khảo sát Đại học Michigan cho thấy kỳ vọng lạm phát một năm tăng lên 4,7% (từ 4,6%) và năm năm lên 3,5% (từ 3,4%). Đây là loại dữ liệu mà các nhà hoạch định chính sách theo dõi sát, vì kỳ vọng "bung neo" khiến việc hạ nhiệt lạm phát tốn kém hơn.
CPI tháng 9: ba kịch bản
Báo cáo CPI tháng 9 sẽ được công bố lúc 8:30 sáng (giờ miền Đông) thứ Tư 14/10. Theo các nguồn tổng hợp, đồng thuận cho CPI toàn phần vào khoảng 3,6%–3,7% so với cùng kỳ, còn CPI lõi giữ quanh 2,4%. Mô hình nowcast của Fed Cleveland ước tính CPI toàn phần tăng khoảng 0,53% theo tháng và lõi khoảng 0,20%. Tháng 8, CPI lõi tăng 0,3% theo tháng, cao hơn dự báo 0,2%.
Theo khung kịch bản của Admiral Markets (chỉ mang tính minh họa): nếu CPI lõi tăng từ 0,3% theo tháng trở lên hoặc toàn phần từ 3,8% so với cùng kỳ, xác suất tăng lãi suất và lợi suất 2 năm có thể tăng; nếu số liệu sát dự báo, phản ứng nhiều khả năng trái chiều; nếu lõi chỉ tăng 0,1% hoặc thấp hơn, áp lực lên lợi suất có thể hạ nhiệt. Babypips lưu ý lợi suất 10 năm sẽ quyết định cú sốc từ số liệu kéo dài bao lâu.
Lịch cần theo dõi trong tuần
- 12/10: thị trường trái phiếu Mỹ nghỉ lễ Columbus Day, giao dịch trở lại ngày 13/10; Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack phát biểu.
- 13/10: JPMorgan, Goldman Sachs và Citi mở màn mùa báo cáo lợi nhuận quý.
- 14/10: CPI tháng 9 của Mỹ.
- 15/10: giá sản xuất (PPI) và doanh số bán lẻ Mỹ; thượng đỉnh lãnh đạo EU tại Brussels (15–16/10).
- 16/10: theo Babypips, Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát biểu sáng sớm.
- 27–28/10: cuộc họp FOMC; đầu tháng 11: Bộ Tài chính Mỹ công bố kế hoạch tái tài trợ.
Ý nghĩa với nhà đầu tư Việt Nam
Lợi suất Mỹ cao thường kéo USD mạnh lên và hút vốn khỏi thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam — một kênh truyền dẫn đáng lưu ý khi khối ngoại đang bán ròng kéo dài trên sàn trong nước. Lãi suất dài hạn cao cũng gây sức ép lên định giá cổ phiếu tăng trưởng và các tài sản rủi ro như tiền mã hóa. Ngược lại, nếu CPI nhẹ hơn dự báo, nhịp thở phục hồi có thể đến nhanh. Điểm mấu chốt: biến số quyết định không chỉ là CPI mà còn là giá năng lượng và nguồn cung trái phiếu — hai yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát trực tiếp của Fed.
Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ mang tính thông tin và phân tích, không phải lời khuyên đầu tư. Số liệu tổng hợp từ các nguồn công khai tại ngày 12/10/2026 và có thể thay đổi; một số nguồn có chênh lệch nhỏ về số liệu. Hãy tự nghiên cứu và cân nhắc khẩu vị rủi ro trước khi ra quyết định.