Roadster “biểu diễn” với động cơ đẩy của SpaceX nhưng TSLA vẫn giảm hơn 3%: Barclays nói sáp nhập SpaceX–Tesla khả thi, rào cản nằm ở cổ đông và chống độc quyền
Ngày đăng: 18/10/2026 — Chuyên mục: Chứng khoán quốc tế
Tối thứ Năm 15/10/2026 (giờ Mỹ), Tesla tổ chức buổi ra mắt Roadster thế hệ mới tại cơ sở thử nghiệm tên lửa của SpaceX ở McGregor, bang Texas — gần chín năm sau khi Elon Musk giới thiệu mẫu xe này lần đầu vào năm 2017. Chiếc xe dùng động cơ đẩy khí lạnh mượn từ SpaceX để “bay” qua một dãy xe Tesla. Nhưng thị trường không vỗ tay: sang phiên thứ Sáu 16/10, cổ phiếu TSLA mở cửa tăng rồi đảo chiều giảm hơn 3%. Điều Phố Wall bàn tán không phải chiếc xe, mà là câu hỏi lớn hơn: liệu Tesla và SpaceX có sáp nhập?
1. Chiếc xe: ấn tượng về kỹ thuật, còn rất xa về sản xuất
Theo các bản tin của CNBC và Yahoo Finance, Roadster biểu diễn bằng hệ thống hút bám để chạy ngược trên đường dốc cong, bật khỏi dốc, lộn trên không rồi tiếp đất, và còn nhảy qua một hàng xe Tesla. Ông Musk tuyên bố xe có thể tăng tốc lên 60 dặm/giờ trong chưa đến một giây và đạt tốc độ tối đa 230 dặm/giờ. Các bản tin cũng lưu ý chưa rõ những tính năng biểu diễn này có hợp pháp trên đường công cộng hay không.
- Sản xuất: dự kiến bắt đầu năm 2028.
- Đặt cọc: 50.000 USD cho phiên bản Performance và 250.000 USD cho phiên bản Thrust.
- Chưa công bố: giá bán chính thức và phạm vi hoạt động cuối cùng; theo một bài đăng trước sự kiện, cập nhật sản xuất gần nhất của Tesla vẫn xếp xe ở giai đoạn “phát triển thiết kế”.
Nói cách khác, một mẫu xe còn gần hai năm mới ra xe thật, với khoản đặt cọc hàng chục nghìn USD, khó có thể là yếu tố định giá cổ phiếu của một doanh nghiệp vốn hóa hàng nghìn tỷ USD.
2. Phản ứng thị trường ngày 16/10
| Mã | Giá giữa phiên (khoảng 13:23 giờ miền Đông) | Biến động trong ngày | 1 tuần | Từ đầu năm |
|---|---|---|---|---|
| Tesla (TSLA) | khoảng 351 USD | khoảng -3,0% | -8,0% | -23,1% |
| SpaceX (SPCX) | khoảng 145 USD | khoảng -2,2% | -10,5% | +7,8% |
Theo Investing.com, TSLA từng tăng 4,7% trước giờ mở cửa sau buổi ra mắt, còn Yahoo Finance ghi nhận mức tăng tối đa khoảng 2% đầu phiên, trước khi toàn bộ mức tăng bị xóa. Cả hai cổ phiếu cùng giảm trong bối cảnh Nasdaq mất 2,14% trong phiên vì nỗi lo nợ AI (CryptoStockVN đã phân tích riêng). Lưu ý đây là số liệu giữa phiên; mức đóng cửa chính thức có thể khác.
3. Barclays: sáp nhập “khả thi”, nhưng ai duyệt và khi nào?
Ngày 15/10, Barclays công bố ghi chú cho rằng việc hợp nhất là khả thi và ngày càng được xem là kịch bản đồng thuận. Các điểm chính theo Investing.com:
- Cấu trúc: SpaceX mua lại Tesla bằng toàn bộ cổ phiếu, cổ đông Tesla nhiều khả năng nhận mức giá có phần bù. Vốn hóa ước tính khoảng 2,1 nghìn tỷ USD với SpaceX và 1,5 nghìn tỷ USD với Tesla.
- Lý do chiến lược: tích hợp AI giữa xe tự lái (Robotaxi), robot Optimus, Grok và dự án chip Terafab; hợp nhất cũng có thể loại bỏ việc phải xin phê duyệt hội đồng quản trị riêng cho các quyết định Terafab.
- Thời điểm: đại hội cổ đông thường niên của Tesla phải diễn ra trước hoặc đúng 6/12/2026. Barclays cho rằng công bố trước đại hội là có thể, nhưng nếu công bố vào cuối tháng 10 hoặc đầu tháng 11 thì việc phê duyệt có thể khó hơn; một thương vụ sau đại hội có thể diễn ra trong 6–12 tháng.
- Quyền kiểm soát: ông Musk nắm khoảng 37% lợi ích kinh tế nhưng khoảng 56% quyền biểu quyết; tại SpaceX, phần sở hữu của ông chiếm khoảng 82% quyền biểu quyết.
4. Bảng chấm điểm khả thi: logic mạnh, thủ tục khó
| Yếu tố | Đánh giá của Barclays | Lý do |
|---|---|---|
| Logic chiến lược | Mạnh | Hai công ty đã giao dịch với nhau và cùng tham gia Terafab |
| Tài chính | Trái chiều | Tesla dự báo dòng tiền tự do +12 tỷ USD năm 2030; SpaceX -17 tỷ USD |
| Biểu quyết cổ đông | Khó | Cần cả hai hội đồng quản trị và cổ đông thông qua; nguy cơ kiện tụng về nghĩa vụ ủy thác |
| Quy định | Khó | Cần thẩm định chống độc quyền; hợp đồng quốc phòng Mỹ của SpaceX xung đột với nhà máy của Tesla tại Trung Quốc |
Tiền lệ cũng được nhắc tới: ông Musk từng sáp nhập SolarCity vào Tesla năm 2016 và đưa xAI vào SpaceX trước đợt IPO của SpaceX.
5. Phe ủng hộ, phe hoài nghi và thị trường dự đoán
Ông Dan Ives cho rằng Roadster chỉ là “một ví dụ nhỏ” của sự cộng hưởng Tesla–SpaceX và đặt xác suất 80% cho một thương vụ hợp nhất trước cuối năm 2027, với lý do về AI và dữ liệu. Ngược lại, ông Eric Jackson (EMJ Capital) cho rằng “chẳng có lý do gì” để gộp lúc này vì hai công ty đang cùng hưởng “phần bù Elon”, nghĩa là hợp nhất không tạo thêm nhiều giá trị khi cả hai đều đang định giá cao.
Theo Investing.com, thị trường dự đoán Kalshi ở thời điểm 17/9/2026 định giá xác suất khoảng 55% cho một thương vụ trước tháng 5/2027; ông Gene Munster từng đặt xác suất 90% cho một thương vụ cuối cùng (22/7/2026). Về phía ông Musk, ông từng gọi một tin về việc Tesla tách mảng Trung Quốc là “tin giả vô lý” (30/7/2026) và nói thương vụ nếu có “phải được thực hiện theo quy trình phù hợp”. Đây là các dự đoán và tuyên bố, không phải thông báo chính thức: chưa có thỏa thuận nào được công bố.
6. Xung đột lợi ích và điều nhà đầu tư cần theo dõi
Gói thù lao tháng 11/2025 của ông Musk gắn khoản thưởng với vốn hóa thị trường của Tesla trong trường hợp sáp nhập; Investing.com ước tính khoản lợi có thể lên gần 1.000 tỷ USD và nêu đây là điểm xung đột lợi ích tiềm tàng. Đó là lý do cổ đông thiểu số, các ủy ban độc lập và cơ quan quản lý sẽ soi kỹ cách định tỷ lệ hoán đổi — một chi tiết mà ghi chú của Barclays chưa đề cập.
Các mốc gần: Tesla công bố kết quả quý 3 ngày 21/10/2026; hạn chót đại hội cổ đông là 6/12/2026; mọi động thái từ hội đồng quản trị hai công ty, hồ sơ gửi cơ quan chứng khoán và phát biểu của ông Musk. Với nhà đầu tư, bài học là tách bạch “câu chuyện hợp nhất” (kỳ vọng) với nền tảng kinh doanh của từng công ty (doanh số xe, biên lợi nhuận, dòng tiền), vì cổ phiếu TSLA đã giảm khoảng 8% trong tuần dù có sự kiện Roadster.
Nguồn tham khảo: CNBC (15/10/2026); Yahoo Finance (16/10/2026); Investing.com — ghi chú Barclays (15–16/10/2026); TheStreet (16/10/2026). Số liệu giữa phiên có thể khác mức đóng cửa chính thức.
Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ mang tính thông tin và phân tích, không phải lời khuyên đầu tư. Đầu tư cổ phiếu có thể gây mất vốn; hãy tự nghiên cứu và cân nhắc khẩu vị rủi ro của bạn.