Chứng khoán Mỹ

SpaceX thủng giá IPO 135 USD lần đầu tiên: Cơn say hậu niêm yết tỉnh giấc ngay trước giờ phóng Starship

15/07/2026 • 8 phút đọc

Ngày 15/7/2026, cổ phiếu SpaceX (SPCX) lần đầu tiên rơi xuống dưới mức giá IPO 135 USD kể từ khi công ty của Elon Musk lên sàn Nasdaq. Trong phiên, mã này có lúc mất tới 2,9% xuống 132,15 USD, thậm chí thủng cả mốc 133 USD, trước khi hồi lại và đóng cửa ở 135,27 USD. Đây đã là phiên giảm thứ tư liên tiếp, khép lại một tháng "hạ nhiệt" đều đặn sau cơn hưng phấn hậu niêm yết. Với thị trường, cú thủng giá IPO không chỉ là một con số — nó là phép thử đầu tiên cho niềm tin của nhà đầu tư vào những lời hứa "ngoài Trái Đất" của Musk, và là chiếc phong vũ biểu cho cả làn sóng IPO công nghệ đang xếp hàng phía sau.

Chuyện gì đã xảy ra?

SpaceX chào sàn ngày 12/6/2026 trong một trong những thương vụ IPO lớn nhất lịch sử, huy động gần 86 tỷ USD với giá phát hành 135 USD/cổ phiếu. Ngay sau khi niêm yết, cổ phiếu bùng nổ lên hơn 200 USD, có thời điểm đẩy vốn hoá công ty lên ngang hàng những gã khổng lồ công nghệ như Amazon và Microsoft.

Nhưng kể từ đỉnh đó, SPCX gần như tuần nào cũng mất giá. Đến phiên 15/7, làn sóng bán tháo đã kéo mã này xuống đúng bằng — rồi có lúc thấp hơn — mức giá mà chính Musk và đội ngũ đã ấn định cách đây một tháng. Việc một cổ phiếu "ngôi sao" trượt về dưới giá IPO chỉ sau bốn tuần là tín hiệu tâm lý mạnh: những nhà đầu tư mua vào ở đợt chào bán giờ đây đang lỗ trên giấy tờ.

Vì sao biến động lại dữ dội đến vậy?

Một phần nguyên nhân nằm ở cấu trúc kỹ thuật của đợt niêm yết. Chỉ khoảng 4% tổng số cổ phiếu của SpaceX thực sự được giao dịch tự do trên Nasdaq. Lượng cổ phiếu lưu hành tự do (free float) mỏng manh này, cộng với sự chú ý khổng lồ và liên tục dồn vào công ty, đã tạo ra những biến động giá cực đoan ngay trong tháng đầu giao dịch. Khi float nhỏ, chỉ một lượng lệnh mua hoặc bán tương đối cũng đủ đẩy giá dao động mạnh theo cả hai chiều — điều lý giải vì sao cổ phiếu vừa có thể vọt lên trên 200 USD rồi lại rơi về 132 USD trong vòng vài tuần.

Nhưng bên dưới yếu tố kỹ thuật là một sự "tỉnh giấc" của thị trường. Nhà đầu tư dường như đang bình tĩnh lại trước tầm nhìn vĩ đại mà Musk vẽ ra, trong bối cảnh cổ phiếu công nghệ nói chung xì hơi suốt tháng qua. Không chỉ cổ phiếu giảm, mà cả trái phiếu SpaceX phát hành ngay sau IPO cũng đang chịu áp lực — một dấu hiệu cho thấy sự thận trọng lan sang cả kênh nợ, chứ không riêng thị trường cổ phiếu.

Khoản lỗ ròng và bài toán lợi nhuận

Một trong những mối lo lớn nhất của giới đầu tư là bức tranh lợi nhuận. SpaceX đã công bố khoản lỗ ròng 4,9 tỷ USD cho năm trước — con số làm dấy lên câu hỏi về lộ trình đi đến có lãi của công ty. Với một doanh nghiệp được định giá dựa trên kỳ vọng tương lai xa (Starlink phủ sóng toàn cầu, Starship mở đường tới Sao Hoả, dịch vụ phóng vệ tinh thống trị), khoản lỗ khổng lồ này buộc thị trường phải cân đo lại giữa "câu chuyện tăng trưởng" và "thực tế dòng tiền".

Đây là nghịch lý kinh điển của các cổ phiếu tăng trưởng định giá cao: khi tâm lý còn hưng phấn, nhà đầu tư sẵn sàng bỏ qua thua lỗ để đặt cược vào tầm nhìn; nhưng khi cơn say lắng xuống, chính những con số đỏ ấy lại trở thành lý do để bán ra.

Phép thử Starship: đặt cược vào một vụ nổ có kiểm soát

Ngay ngày hôm sau, 16/7/2026, SpaceX bước vào một bài kiểm tra sống còn khác cho độ bền của giá cổ phiếu: lần phóng thử tên lửa Starship đầu tiên kể từ khi IPO. Starship vẫn đang trong giai đoạn phát triển, đồng nghĩa với việc rất dễ gặp sự cố — hệ quả tất yếu của triết lý "bay, hỏng, sửa" (fly, fail, fix) mà SpaceX theo đuổi.

Đây cũng là chuyến bay Starship đầu tiên kể từ sự cố hỏng tầng đẩy (booster) hồi tháng 5. Đáng chú ý, lần này công ty không có ý định thu hồi tầng đẩy hay tầng trên; thay vào đó chúng sẽ mô phỏng hạ cánh xuống Vịnh Mexico. Điều đó có nghĩa là cả hai bộ phận của hệ thống Starship sẽ kết thúc bằng một vụ nổ — dù kế hoạch bay có diễn ra trơn tru hay không. Với nhà đầu tư đại chúng vốn chưa quen với văn hoá "thử-sai" của ngành hàng không vũ trụ, hình ảnh một quả tên lửa phát nổ (dù là có chủ đích) ngay sau khi cổ phiếu thủng giá IPO có thể là một liều thuốc thử tâm lý không hề dễ chịu.

Vì sao nhà đầu tư toàn cầu nên theo dõi?

Câu chuyện SpaceX vượt xa bản thân một cổ phiếu. Đợt IPO của công ty đã dọn đường cho hàng loạt "kỳ lân" công nghệ khác lên sàn, đáng chú ý nhất là Anthropic và OpenAI — cả hai đều đã nộp hồ sơ IPO theo hình thức bảo mật. Dù chưa công ty nào ấn định ngày niêm yết, diễn biến giá cổ phiếu SpaceX đang được theo dõi sát sao như một thước đo cho mức độ thành công tiềm năng của các thương vụ ấy.

Nói cách khác, nếu một cái tên đình đám như SpaceX — với thương hiệu Musk, câu chuyện Sao Hoả và mảng Starlink đang tạo doanh thu thực — mà còn chật vật giữ giá IPO, thì khẩu vị của thị trường dành cho những đợt chào bán tỷ đô tiếp theo có thể sẽ dè dặt hơn nhiều. Cú trượt của SPCX vì thế là một tín hiệu quan trọng cho toàn bộ "đường ống" IPO công nghệ 2026-2027.

Ý nghĩa với nhà đầu tư Việt Nam

Với nhà đầu tư Việt Nam, câu chuyện SpaceX mang lại vài bài học đáng suy ngẫm. Thứ nhất, giá IPO không phải là "sàn" an toàn: một cổ phiếu hot vẫn có thể rơi xuống dưới giá chào bán chỉ trong vài tuần, nhất là khi lượng float nhỏ khiến biến động bị khuếch đại. Thứ hai, cần phân biệt giữa chất lượng doanh nghiệp và tâm lý đám đông: SpaceX vẫn là công ty hàng không vũ trụ dẫn đầu thế giới, nhưng điều đó không đảm bảo giá cổ phiếu đi lên tuyến tính khi định giá đã phản ánh quá nhiều kỳ vọng. Thứ ba, với những ai quan tâm đến các đợt IPO nóng trên thị trường Việt Nam, hiện tượng "vỡ mộng hậu niêm yết" là lời nhắc rằng định giá quá cao ngay từ ngày chào sàn luôn tiềm ẩn rủi ro điều chỉnh về sau.

Kết luận

Phiên 15/7/2026 đánh dấu lần đầu tiên thị trường "định giá lại" giấc mơ SpaceX bằng cách kéo cổ phiếu về đúng điểm xuất phát. Cú thủng giá IPO 135 USD, khoản lỗ ròng 4,9 tỷ USD và bài phóng thử Starship đầy rủi ro cùng hội tụ trong một tuần, tạo nên bức tranh về một tài sản vẫn còn cực kỳ biến động và phụ thuộc nặng vào niềm tin. Trong ngắn hạn, kết quả chuyến bay Starship và diễn biến dòng tiền vào nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng sẽ quyết định liệu đây chỉ là một nhịp nghỉ lành mạnh, hay là khởi đầu của một cuộc "hạ cánh về thực tại" sâu hơn cho những định giá trên trời của kỷ nguyên IPO 2026.

⚠️ Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ mang tính chất thông tin và phân tích tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư. Các số liệu được ghi nhận theo dữ liệu công bố tính đến ngày 15/7/2026 và có thể thay đổi. Nhà đầu tư nên tự nghiên cứu kỹ và cân nhắc khẩu vị rủi ro trước khi ra quyết định.

Nguồn tham khảo: TechCrunch, CNBC, Bloomberg, Yahoo Finance, TheStreet, Quartz (15/7/2026).