Nikkei chạm 66.249 điểm rồi hụt hơi, TOPIX quay đầu giảm: JGB Nhật áp sát đỉnh 30 năm 3,055%, Yên rơi về 158 sau cú tăng lãi suất lịch sử của BOJ
Cập nhật ngày 25/9/2026. Phiên 24/9/2026, chỉ số Nikkei 225 có lúc vọt lên 66.249 điểm - mức cao nhất trong phiên kể từ khi lập đỉnh hồi giữa tháng 9 - trước khi bị chốt lời kéo lùi, đóng cửa ở 65.647 điểm (tăng 628 điểm, tương đương +0,97%). Điều bất thường là TOPIX, chỉ số đại diện cho toàn bộ thị trường rộng hơn, lại quay đầu giảm về khoảng 4.084 điểm trong cùng phiên. Sự phân kỳ này diễn ra đúng một tuần sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) thực hiện đợt tăng lãi suất mang tính bước ngoặt, đưa lãi suất điều hành lên mức cao nhất 31 năm, và giữa lúc lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật (JGB) kỳ hạn 10 năm áp sát đỉnh 30 năm.
BOJ tăng lãi suất lên đỉnh 31 năm với 2 phiếu chống
Ngày 18/9/2026, Hội đồng chính sách BOJ bỏ phiếu 7-2 quyết định nâng lãi suất điều hành lên 1,25% - mức cao nhất kể từ năm 1995, đánh dấu lần tăng thứ ba kể từ khi Nhật Bản từ bỏ chính sách lãi suất âm vào tháng 3/2024. Hai thành viên bỏ phiếu chống là ông Toichiro Asada và bà Ayano Sato - cả hai đều do Thủ tướng Sanae Takaichi bổ nhiệm - với lý do tăng trưởng tiền lương tại Nhật, dù đang phục hồi, "vẫn chưa đủ lan toả" để biện minh cho tốc độ bình thường hoá chính sách hiện tại.
Thống đốc BOJ Kazuo Ueda nhận định lạm phát lõi hiện đã "khá gần với mục tiêu 2%" và để ngỏ khả năng một đợt tăng 50 điểm cơ bản trong các cuộc họp tới. Theo khảo sát các nhà kinh tế được trích dẫn sau cuộc họp, 93% dự báo BOJ sẽ có thêm ít nhất một lần tăng lãi suất trước tháng 1/2027, trong đó khoảng 1/3 nghiêng về khả năng hành động ngay trong tháng 12/2026. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trước đó công khai bày tỏ hy vọng ông Ueda sẽ "làm điều đúng đắn" - một chi tiết cho thấy áp lực chính trị từ bên ngoài lên các quyết sách của BOJ.
Nghịch lý đồng Yên: tăng lãi suất nhưng tiền vẫn mất giá
Về nguyên tắc, lãi suất tăng phải hỗ trợ đồng nội tệ. Nhưng ngay sau quyết định ngày 18/9, đồng Yên lại suy yếu, vượt ngưỡng 157 rồi tiến sát vùng 158 Yên/USD trong phiên 24/9. Giới phân tích cho rằng thị trường không xem cuộc họp này là tín hiệu về một chu kỳ thắt chặt dứt khoát: hai phiếu chống và việc BOJ không đưa ra mốc thời gian cụ thể cho lần tăng kế tiếp đã làm suy yếu thông điệp "diều hâu" trong tuyên bố chính thức. Nói cách khác, thị trường đọc vị đây là một BOJ thận trọng hơn là một BOJ quyết liệt - và đồng Yên tiếp tục đóng vai trò đồng tiền tài trợ (funding currency) rẻ cho các giao dịch carry trade toàn cầu.
Trái phiếu chính phủ Nhật áp sát đỉnh 30 năm, dòng vốn bắt đầu hồi hương
Song song với diễn biến tiền tệ, thị trường trái phiếu Nhật mới là nơi phát đi tín hiệu đáng lo ngại hơn. Lợi suất JGB kỳ hạn 10 năm đã chạm mốc 3,000% lần đầu tiên kể từ năm 1996 vào ngày 1/9/2026, và tiếp tục nhích lên 3,055% trong những phiên cuối tháng 9 - mức cao nhất trong 30 năm. Một chiến lược gia thu nhập cố định cấp cao tại BNP Asset Management (Tokyo) nhận định: "Thông qua đà tăng lợi suất vừa qua, thị trường trái phiếu ở một mức độ nào đó đang phát đi cảnh báo đối với chính sách mở rộng tài khoá."
Diễn biến này không tách rời khỏi làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu, đặc biệt là tại Mỹ: cùng ngày 24/9/2026, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng chạm 5,12% - gần đỉnh 19 năm, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm lập đỉnh 22 năm, sau một phiên đấu giá trái phiếu yếu và số liệu sản xuất mạnh hơn dự báo. Chủ tịch Fed New York John Williams cùng lúc phát tín hiệu nhiều khả năng sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất của Fed trong năm nay.
Đáng chú ý, nhà đầu tư Nhật Bản - nhóm nắm giữ trái phiếu Mỹ lớn nhất trong số các chủ nợ nước ngoài - đã bán ròng hơn 3.000 tỷ Yên trái phiếu nước ngoài trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8/2026, khối lượng lớn nhất tính từ đầu năm kể từ cuộc khủng hoảng trái phiếu năm 2022. BlackRock ước tính một kịch bản dịch chuyển tương tự có thể kéo theo khoảng 55 tỷ USD (tương đương gần 7% lượng trái phiếu Mỹ mà Nhật đang nắm giữ) rút khỏi thị trường Mỹ - tạo ra một vòng phản hồi hai chiều: lợi suất Nhật tăng khiến trái phiếu nội địa hấp dẫn hơn, thúc đẩy dòng vốn hồi hương, và chính dòng vốn đó lại gây thêm áp lực tăng lợi suất tại Mỹ.
Nikkei phá 66.000 nhưng TOPIX lại giảm: một cuộc tăng giá hẹp
Trở lại phiên 24/9/2026 - phiên giao dịch đầu tiên sau kỳ nghỉ lễ 3 ngày (21-23/9) của thị trường Tokyo. Nikkei 225 mở cửa ở 65.476 điểm, có thời điểm vọt lên 66.249 điểm trong phiên trước khi áp lực chốt lời kéo chỉ số lùi về mức đóng cửa 65.647 điểm, tương ứng mức tăng 628 điểm (+0,97%) so với phiên liền trước. Trong khi đó, TOPIX - chỉ số bao trùm phần lớn cổ phiếu niêm yết tại Tokyo - lại giảm về khoảng 4.084 điểm, cho thấy đà tăng của Nikkei chủ yếu đến từ một nhóm nhỏ cổ phiếu vốn hoá lớn chứ không lan toả ra toàn thị trường.
Hai cổ phiếu thiết bị bán dẫn Advantest và Tokyo Electron được ghi nhận là "chiếm phần lớn mức tăng" của chỉ số Nikkei trong phiên. SoftBank Group và Kioxia Holdings cũng đóng góp đáng kể, cùng một loạt cổ phiếu liên quan chuỗi cung ứng bán dẫn và cáp quang như Ibiden, Sumitomo Electric, Fujikura, Furukawa Electric, Murata Manufacturing, TDK, Taiyo Yuden, Lasertec, Kokusai Electric và Socionext. Ở nhóm ngoài công nghệ, Honda đạt mức cao nhất trong 52 tuần, còn Medipal Holdings lập đỉnh lịch sử mới trong phiên.
Bảng dưới đây tóm tắt các chỉ số chính tính đến phiên 24/9/2026:
| Chỉ số / Thước đo | Mức ghi nhận 24/9/2026 | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nikkei 225 (đóng cửa) | 65.647 điểm (+628 điểm, +0,97%) | Đỉnh trong phiên: 66.249 điểm |
| TOPIX | ~4.084 điểm | Giảm, ngược chiều Nikkei |
| Lãi suất điều hành BOJ | 1,25% | Cao nhất kể từ 1995, quyết định 18/9 với tỷ lệ phiếu 7-2 |
| JGB kỳ hạn 10 năm | ~3,055% | Đỉnh 30 năm; chạm 3,000% lần đầu từ 1996 vào 1/9 |
| USD/JPY | ~158 | Yên yếu đi dù BOJ vừa tăng lãi suất |
| Lợi suất Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm | 5,12% | Gần đỉnh 19 năm, cùng ngày 24/9 |
Vì sao điều này đáng chú ý với nhà đầu tư Việt Nam
Thứ nhất, đây là minh chứng rõ cho một xu hướng toàn cầu: lợi suất trái phiếu dài hạn ở cả hai nền kinh tế lớn - Nhật Bản và Mỹ - cùng lập đỉnh nhiều năm trong cùng một tuần, phản ánh lo ngại chung về tài khoá và lạm phát dai dẳng hơn là câu chuyện riêng của một quốc gia. Khi chi phí vốn toàn cầu tăng, các thị trường mới nổi - bao gồm Việt Nam - thường chịu áp lực gián tiếp qua tỷ giá và dòng vốn ngoại.
Thứ hai, rủi ro đảo chiều của giao dịch carry trade Yên (vay Yên lãi suất thấp để đầu tư tài sản lãi suất cao hơn ở nơi khác) vẫn treo lơ lửng. Nếu BOJ tiếp tục tăng lãi suất trong khi Fed và các ngân hàng trung ương khác cũng neo lãi suất cao, chênh lệch lãi suất thu hẹp có thể kích hoạt một đợt đảo chiều dòng vốn nhanh và mạnh, từng gây biến động dữ dội trên thị trường toàn cầu trong quá khứ.
Thứ ba, đà tăng của nhóm cổ phiếu bán dẫn Nhật Bản (Advantest, Tokyo Electron, Kioxia, Lasertec) tiếp tục khẳng định chu kỳ đầu tư hạ tầng AI toàn cầu vẫn chưa hạ nhiệt - một yếu tố gián tiếp có lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam nằm trong chuỗi cung ứng điện tử, linh kiện và lắp ráp cho các tập đoàn công nghệ Nhật, Hàn, Đài Loan.
Bài viết mang tính chất phân tích và tổng hợp thông tin thị trường, không phải lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên tự đánh giá rủi ro và tham khảo thêm các nguồn thông tin chính thống trước khi ra quyết định.