Đầu tháng 5/2026, thị trường vàng chứng kiến một hiện tượng hiếm gặp: vàng thế giới lập kỷ lục mọi thời đại tại 4.638 USD/oz, trong khi vàng SJC tại Việt Nam lại lao dốc, mất tới 12 triệu đồng/lượng chỉ trong 1 tháng. Người mua vàng SJC trong nước đang lỗ nặng dù giá thế giới tăng — đây là tình huống "diverge" đáng chú ý nhất nhiều năm qua.
Bức tranh thị trường vàng đầu tháng 5
Theo dữ liệu thị trường, vàng thế giới đã vượt mốc 4.600 USD/oz và lập kỷ lục mới tại 4.627-4.638 USD/oz trong những phiên đầu tháng 5. Trong khi đó, vàng miếng SJC tại Việt Nam được niêm yết ở mức 163-166 triệu đồng/lượng (mua-bán), giảm khoảng 12 triệu/lượng so với đầu tháng 4.
Vì sao diverge?
1. Chính sách bình ổn vàng SJC
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục triển khai các biện pháp bình ổn thị trường vàng SJC, bao gồm đấu thầu cung ứng vàng và yêu cầu các ngân hàng được phép kinh doanh vàng phải duy trì mức giá hợp lý. Điều này khiến giá SJC không tăng đồng pha với thế giới.
2. Chênh lệch SJC vs thế giới đã thu hẹp
Trước đây, giá SJC thường cao hơn vàng thế giới quy đổi tới 18-20 triệu/lượng. Sau các biện pháp can thiệp của NHNN, mức chênh lệch này đã giảm đáng kể — khiến giá SJC điều chỉnh giảm để tiệm cận giá thế giới quy đổi.
3. Tâm lý nhà đầu tư VN khác toàn cầu
Trong khi nhà đầu tư toàn cầu mua vàng để phòng ngừa lạm phát và bất ổn địa chính trị, nhà đầu tư Việt Nam đang chuyển sang các kênh khác (chứng khoán phục hồi, BĐS bùng nổ với VHM Q1/2026 +866%) — giảm áp lực mua vàng trong nước.
Vì sao vàng thế giới tăng kỷ lục?
- Bất ổn địa chính trị Trung Đông leo thang: Nhu cầu trú ẩn an toàn tăng vọt.
- Lo ngại lạm phát Mỹ: CPI Mỹ T3/2026 +3,3% YoY (cao hơn dự báo), Fed giữ lãi suất 3,5-3,75% với 4 quan chức bất đồng — tăng kỳ vọng vàng như tài sản chống lạm phát.
- Ngân hàng trung ương mua vàng: Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đa dạng hoá dự trữ ngoại hối, giảm USD, tăng vàng.
- USD yếu nhẹ: Chỉ số DXY giảm sau giai đoạn đỉnh — hỗ trợ vàng (vàng thường nghịch chiều USD).
Lời khuyên cho người Việt
- Người đang giữ vàng SJC: Nếu mua từ đỉnh 175-180 triệu/lượng, đang lỗ nặng. Nên cân nhắc dài hạn thay vì bán cắt lỗ vội.
- Người muốn mua vàng: Ưu tiên vàng nhẫn 9999 (chênh lệch với giá quốc tế thấp hơn SJC) nếu không yêu cầu vàng miếng.
- Đa dạng hoá: Vàng nên là 5-10% danh mục, không nên all-in.
- Theo dõi NHNN: Các quyết định bình ổn có thể tiếp tục ảnh hưởng giá SJC trong tháng 5-6.
Hiện tượng diverge giữa vàng thế giới và SJC tháng 5/2026 là minh chứng rõ ràng: thị trường vàng Việt Nam đã trở nên "chuẩn hoá" hơn dưới sự điều tiết của NHNN. Mức chênh lệch khổng lồ trước đây không còn — đây là tín hiệu tốt cho thị trường lành mạnh dài hạn.